Immanuel

„En zie, Ik ben met u al de dagen tot aan de voleinding der wereld.”

Heel de Bijbel door belooft God dat Hij met en bij ons wil zijn (o.a. Genesis 26:24; 28:15; Jozua 1:5; Jesaja 41:10; 43:2; Handelingen 18:10). Hij wil ons zegenen met Zijn aanwezigheid. Jezus Christus heeft die mogelijkheid voor ons geopend, door ons met God te verzoenen. Daarom wordt Jezus ook wel Immanuel – God met ons – genoemd. Hij zei het ook Zelf tegen Zijn volgelingen: „Ik ben met u”, zoals hierboven is weergegeven.

We mogen genieten van Gods aanwezigheid bij ons – zowel van wat we zien aan gevolgen van Zijn aanwezigheid, als van het samen-zijn op zichzelf.

In Gods aanwezigheid is er geborgenheid en wat de Bijbel aanduidt met het Hebreeuwse begrip shalom: heelheid, vrede.

Het ervaren van Gods aanwezigheid stelt ons in staat om – als het ware – uit te stijgen boven onze menselijke zwakheid en gebrokenheid.

De ervaring van de meeste christenen

Echter, als we kijken naar de alledaagse ervaring van de meeste christenen, dan ontbreekt dat bewustzijn van Gods aanwezigheid vaak. Misschien herkent u dat ook wel in uw eigen leven. Met name in moeilijkheden zijn we van nature meestal meer gericht op wat er allemaal fout gaat, fout is gegaan of nog verkeerd kán gaan. God kan dan soms erg ver weg en onbereikbaar lijken, voor ons gevoel. En dat is jammer, want juist in die problemen hebben we het extra hard nodig om ons met hart en ziel ervan bewust te zijn dat God dichtbij ons is en ons graag met raad en daad wil bijstaan.

Veel van onze problemen komen er zelfs uit voort dat we Gods aanwezigheid niet ervaren (hebben) – vooral in moeilijke momenten niet. We zijn vaak als de discipelen die na Jezus’ kruisdood onder­weg waren naar Emmaüs (zie Lucas 24:13-35); terwijl de opgestane Jezus naast ons loopt, hebben we het niet door.

Hoe komen we daar, dat we ons meer en meer bewust zijn van Gods aanwezigheid, Zijn met-ons-zijn, zelfs temidden van pijn of moeilijkheden?
Dat is nou precies waar het bij Immanuel pastoraat over gaat.

Immanuel pastoraat

In deze voor Nederland nieuwe vorm van (gebeds)pastoraat leren mensen zich, voor het eerst of opnieuw, naar geest, ziel en lichaam open te stellen voor Gods heilzame aanwezigheid. De Bijbel geeft hiervoor heel duidelijke aanwijzingen (die door de moderne neurologie worden bevestigd), zo is gebleken. Ook leren we hoe eventuele blokkades die de omgang met God in de weg staan, op te ruimen. Daardoor komt er ruimte om ook meer te ervaren van Zijn liefdevolle en bemoedigende aanwezigheid, en van de verbondenheid met Hem.
Naarmate mensen meer gaan genieten van Gods aanwezigheid, gaat Gods shalom weer meer hun leven bepalen en komt er ruimte voor geestelijke groei en gaat hun leven vrucht dragen. Zó komen we op onze bestemming.

Immanuel pastoraat is niet zozeer een methode, meer een houding – een bescheiden houding, die Jezus Christus centraal stelt in onze groei- en helingsprocessen. En wie kunnen we beter centraal stellen? Wie kan ons beter door lijden en moeiten heen begeleiden en wie kan ons beter op onze bestemming brengen dan Hij? Zoals de schrijver van de brief aan de Hebreeën zei:

„Laten we daarbij de blik gericht houden op Jezus, de Grondlegger en Voltooier van ons geloof: denkend aan de vreugde die voor Hem in het verschiet lag, liet Hij Zich niet afschrikken door de schande van het kruis. Hij hield stand en nam plaats aan de rechterzijde van de troon van God.”

Immanuel pastoraat gaat ervan uit dat Jezus/God al aanwezig is bij ons (o.b.v. Zijn belofte!), en helpt de confident stapsgewijs (in de training besteden we hier veel aandacht aan) dit ook steeds meer te ervaren en zelf Gods stem te verstaan.

Bij veel andere vormen van pastoraat, counseling en therapie speelt de hulpverlener vaak een belang­rijke rol tegenover de confident (bijv. een rol van deskundige, of geestelijk een rol als priester). Bij Immanuel pastoraat vervult de hulpverlener een meer bescheiden taak als gastheer/-vrouw, die een ontmoeting van de confident met God/Jezus Zélf faciliteert en begeleidt. We merken in de praktijk dat het nog veel krachtiger binnenkomt als iemand zelf rechtstreeks van God hoort hoe Hij ergens tegen aan kijkt (of tegen de confident zelf), dan wanneer we dat als hulpverlener vanuit onze inzichten of zelfs namens God zeggen. Immanuel pastoraat werkt ook beter dóór tussen sessies in, want de op gang gebrachte interactie tussen God en de confident kan dan gewoon doorgaan.

In Immanuel pastoraat worden positieve ervaringen die iemand al heeft op het vlak van verbonden­heid met God en anderen ingezet als ‘opstapjes’ naar meer van dat soort ervaringen. Dit gaat dóór tot de verbondenheid met Jezus ook alle pijn weghaalt uit de negatieve ervaringen die iemand wellicht had, en er vrijheid komt om vanuit de verbondenheid met Jezus nieuw te kunnen leven.

Immanuel pastoraat is dus niet probleem-gericht, maar relatie-gericht. In de actieve relatie met God ligt het antwoord op veel van onze problemen. Dat is echter niet iets wat in isolatie gebeurt; we leren dit in gemeenschap.

Gemeente-gericht

Bij Immanuel pastoraat gaat het over groeien in gemeenschap met God en met elkaar. Zoals de Bijbel aangeeft:

„Zo wordt het lichaam van Christus opgebouwd, totdat wij allen samen door ons geloof en door onze kennis van de Zoon van God een eenheid vormen, de eenheid van de volmaakte mens, van de tot volle wasdom gekomen volheid van Christus.”

Eugene Peterson vertaalt vers 13 als volgt in zijn geparafraseerde vertaling The Message (door ons in het Nederlands omgezet):

„... tot we allemaal ritmisch en eenvoudig met elkaar bewegen, efficiënt en gracieus/genadig in reactie op Gods Zoon, als volledige volgroeide volwassenen, volledig ontwikkeld van buiten en van binnen, ten volle levend als Christus.”

Pastoraat hoort in principe thuis binnen de lokale christelijke gemeente. We bieden daarom een toerus­ting in Immanuel pastoraat aan teams binnen lokale kerken en gemeenten die zich hierin willen bekwamen.

Binnen dat kader is toerusting in Immanuel pastoraat open voor iedereen; het vereist geen hoge opleiding of iets dergelijks. Het vraagt wel dat zowel pastoraal werker als pastorant zich onbevangen willen verdiepen in Gods Woord: de Bijbel, en afhankelijk willen leren zijn van Gods leiding.